7 lưu ý khi khai báo hải quan cho người mới bắt đầu
Khai báo hải quan là thủ tục quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu, đặc biệt với những doanh nghiệp lần đầu nhập khẩu hàng hóa. Việc nắm rõ hồ sơ, mã HS Code, chính sách mặt hàng và cách xác định thuế sẽ giúp hạn chế sai sót trong quá trình thông quan. Vậy người mới cần lưu ý những gì khi khai báo hải quan? Cùng OneGate tìm hiểu 7 vấn đề quan trọng dưới đây!
1. Lưu ý khi khai báo hải quan: Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và chứng từ hải quan
Hồ sơ là căn cứ để cơ quan hải quan kiểm tra thông tin hàng hóa, xác định nghĩa vụ thuế và thực hiện thủ tục thông quan. Vì vậy, người mới nhập khẩu cần tìm hiểu trước các chứng từ cần thiết theo từng loại hàng hóa và phương thức vận chuyển.
Một số chứng từ thường gặp gồm:
-
Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract): Thể hiện thỏa thuận mua bán giữa bên xuất khẩu và bên nhập khẩu.
-
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Cung cấp thông tin về hàng hóa, số lượng, đơn giá và tổng trị giá giao dịch.
-
Phiếu đóng gói (Packing List): Thể hiện quy cách đóng gói, số kiện, trọng lượng và thông tin liên quan.
-
Vận đơn (Bill of Lading/Air Waybill): Chứng từ vận tải thể hiện thông tin về lô hàng và quá trình vận chuyển.
-
Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O): Sử dụng khi cần chứng minh xuất xứ hoặc đề nghị hưởng ưu đãi thuế quan theo quy định.
-
Giấy phép và chứng từ kiểm tra chuyên ngành: Áp dụng đối với hàng hóa thuộc diện quản lý hoặc kiểm tra theo quy định.
Không phải lô hàng nào cũng cần toàn bộ các chứng từ trên. Doanh nghiệp cần căn cứ vào mặt hàng, loại hình nhập khẩu và quy định hiện hành để xác định thành phần hồ sơ phù hợp.
Lưu ý: Trước khi khai báo, hãy đối chiếu thông tin về tên hàng, số lượng, trọng lượng, đơn giá và điều kiện giao hàng giữa các chứng từ. Sự sai lệch có thể khiến doanh nghiệp phải giải trình hoặc bổ sung hồ sơ.
>>> Đọc thêm: Khai báo hải quan là gì? Quy trình thực hiện và những lưu ý quan trọng

Cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và chứng từ khi khai báo hải quan
2. Lưu ý khi khai báo hải quan: Xác định chính xác mã HS Code của hàng hóa
Mã HS Code là hệ thống mã số dùng để phân loại hàng hóa trong hoạt động xuất nhập khẩu. Đây là căn cứ quan trọng để xác định thuế suất, chính sách quản lý mặt hàng và một số yêu cầu liên quan đến thủ tục hải quan.
Để xác định mã HS Code phù hợp, người nhập khẩu cần xem xét:
-
Tên và đặc điểm hàng hóa: Xác định hàng hóa thuộc nhóm sản phẩm nào, có đặc điểm gì nổi bật.
-
Thành phần và cấu tạo: Kiểm tra nguyên liệu, vật liệu, cấu tạo hoặc thành phần của sản phẩm.
-
Công dụng: Làm rõ mục đích sử dụng và chức năng chính của hàng hóa.
-
Tài liệu kỹ thuật: Tham khảo catalogue, hình ảnh, thông số kỹ thuật và tài liệu do nhà sản xuất cung cấp.
Ví dụ, cùng là sản phẩm nhựa nhưng hàng gia dụng, linh kiện công nghiệp và nguyên liệu nhựa có thể thuộc các nhóm phân loại khác nhau. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào tên thương mại hoặc mô tả ngắn của nhà cung cấp để lựa chọn mã HS.
Lưu ý: Áp sai mã HS Code có thể dẫn đến xác định sai thuế suất, thiếu giấy phép hoặc không đáp ứng chính sách quản lý mặt hàng. Nếu chưa chắc chắn, doanh nghiệp nên tham khảo đơn vị có chuyên môn hoặc tìm hiểu thủ tục xác định trước mã số hàng hóa theo quy định.

Áp sai mã HS Code có thể dẫn đến xác định sai thuế suất
3. Kiểm tra chính sách nhập khẩu của mặt hàng
Không phải mọi loại hàng hóa đều được phép nhập khẩu tự do vào Việt Nam. Một số mặt hàng thuộc danh mục cấm nhập khẩu, nhập khẩu có điều kiện, cần giấy phép hoặc phải thực hiện kiểm tra chuyên ngành.
Trước khi ký hợp đồng và đặt hàng từ Trung Quốc, doanh nghiệp nên kiểm tra:
-
Danh mục hàng hóa cấm hoặc hạn chế nhập khẩu: Xác định hàng hóa có thuộc diện không được phép nhập khẩu hoặc bị kiểm soát đặc biệt hay không.
-
Giấy phép nhập khẩu: Kiểm tra mặt hàng có cần giấy phép từ cơ quan quản lý chuyên ngành không.
-
Kiểm tra chuyên ngành: Xác định yêu cầu về kiểm dịch, kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm, hợp quy hoặc các thủ tục liên quan.
-
Điều kiện nhập khẩu: Rà soát các yêu cầu về tiêu chuẩn, nhãn hàng hóa và điều kiện lưu hành nếu có.
Ví dụ, một số mặt hàng thực phẩm, mỹ phẩm, thiết bị điện tử hoặc máy móc có thể thuộc phạm vi quản lý chuyên ngành với những yêu cầu khác nhau. Doanh nghiệp cần kiểm tra chính sách cụ thể theo mã hàng và đặc điểm sản phẩm, không nên áp dụng chung một bộ điều kiện cho tất cả mặt hàng cùng nhóm.
Lưu ý: Nên kiểm tra chính sách nhập khẩu trước khi thanh toán hoặc vận chuyển hàng về Việt Nam. Nếu phát hiện thiếu giấy phép hoặc chưa đáp ứng điều kiện nhập khẩu khi hàng đã về đến cửa khẩu, doanh nghiệp có thể phải bổ sung hồ sơ và phát sinh thêm thời gian, chi phí lưu kho, lưu bãi.

Doanh nghiệp cần kiểm tra chính sách nhập khẩu của mặt hàng
4. Khai báo chính xác trị giá tính thuế và điều kiện Incoterms
Trị giá tính thuế là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế nhập khẩu doanh nghiệp phải thực hiện. Người mới nhập khẩu cần phân biệt giữa giá mua hàng trên hóa đơn và trị giá hải quan được xác định theo quy định.
Khi khai báo, doanh nghiệp cần chú ý:
-
Kiểm tra giá trị giao dịch: Đối chiếu đơn giá, tổng giá trị hàng hóa và đồng tiền thanh toán trên hóa đơn.
-
Xác định chi phí liên quan: Rà soát các khoản chi phí vận tải, bảo hiểm và những khoản điều chỉnh khác theo quy định về trị giá hải quan.
-
Kiểm tra điều kiện Incoterms: Xác định trách nhiệm của người mua và người bán đối với chi phí, vận chuyển và rủi ro trong quá trình giao hàng.
-
Đối chiếu chứng từ thanh toán: Đảm bảo thông tin khai báo phù hợp với hợp đồng và các tài liệu liên quan.
Ví dụ, với điều kiện FOB, người mua thường chịu trách nhiệm thuê vận chuyển quốc tế và thanh toán các chi phí tương ứng. Trong khi đó, với điều kiện CIF, giá hàng đã bao gồm chi phí vận tải và bảo hiểm đến cảng đích theo thỏa thuận. Sự khác biệt này cần được xem xét khi xác định trị giá hải quan.
Lưu ý: Incoterms là căn cứ để xác định trách nhiệm và phân chia chi phí giữa các bên, không phải công thức duy nhất để tính trị giá hải quan. Doanh nghiệp cần xác định trị giá theo phương pháp và quy định hiện hành, tránh khai thiếu hoặc khai sai các khoản phải cộng, phải điều chỉnh.

Khai báo chính xác trị giá tính thuế và điều kiện Incoterms
5. Lưu ý khi khai báo hải quan: Kiểm tra xuất xứ và chứng từ C/O
Xuất xứ hàng hóa là một trong những thông tin quan trọng trong hoạt động nhập khẩu, đặc biệt khi doanh nghiệp muốn xem xét áp dụng thuế suất ưu đãi theo các hiệp định thương mại.
Đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, doanh nghiệp cần lưu ý:
-
Phân biệt xuất xứ và nơi xuất khẩu: Hàng được vận chuyển từ Trung Quốc không đồng nghĩa chắc chắn có xuất xứ Trung Quốc.
-
Kiểm tra thông tin xuất xứ: Đối chiếu thông tin nhà sản xuất, quốc gia xuất xứ và mô tả hàng hóa trên chứng từ.
-
Kiểm tra C/O: Nếu sử dụng C/O để đề nghị hưởng ưu đãi thuế quan, cần kiểm tra mẫu chứng từ, tiêu chí xuất xứ, thông tin hàng hóa và các điều kiện liên quan.
-
Lưu ý quy tắc xuất xứ: Hàng hóa phải đáp ứng quy tắc xuất xứ tương ứng trong hiệp định thương mại để được xem xét hưởng ưu đãi.
Ví dụ, hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc có thể được xem xét áp dụng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA) nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện về xuất xứ và chứng từ theo quy định.
Lưu ý: Không phải mọi hàng hóa có C/O đều tự động được hưởng thuế suất ưu đãi. Doanh nghiệp cần kiểm tra biểu thuế, quy tắc xuất xứ và điều kiện áp dụng tại thời điểm nhập khẩu.

Lưu ý khi khai báo hải quan: Kiểm tra xuất xứ và chứng từ C/O
6. Theo dõi kết quả phân luồng và phối hợp kiểm tra hải quan
Sau khi đăng ký tờ khai, hệ thống hải quan sẽ phản hồi kết quả phân luồng dựa trên cơ chế quản lý rủi ro. Người mới nhập khẩu cần hiểu ý nghĩa của từng luồng để chủ động phối hợp thực hiện thủ tục tiếp theo.
Có 3 kết quả phân luồng phổ biến:
-
Luồng xanh: Tờ khai được miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa theo kết quả phân luồng.
-
Luồng vàng: Cơ quan hải quan kiểm tra hồ sơ, chứng từ liên quan đến lô hàng.
-
Luồng đỏ: Cơ quan hải quan kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng hóa theo quy định.
Khi tờ khai được phân luồng vàng hoặc đỏ, doanh nghiệp cần chuẩn bị chứng từ, bố trí nhân sự phối hợp và xuất trình hàng hóa khi có yêu cầu. Nếu thông tin khai báo chưa rõ ràng hoặc có sai lệch, người khai cần chủ động giải trình và bổ sung tài liệu phù hợp.
Lưu ý: Kết quả phân luồng được xác định theo hệ thống quản lý rủi ro của cơ quan hải quan. Doanh nghiệp không thể tự lựa chọn luồng xanh và cũng không nên hiểu rằng chỉ cần khai báo đầy đủ là chắc chắn được miễn kiểm tra.
7. Lưu ý khi khai báo hải quan: Lưu trữ hồ sơ và chứng từ sau thông quan
Hoàn tất thông quan không có nghĩa là doanh nghiệp có thể bỏ qua việc quản lý hồ sơ. Các chứng từ liên quan đến lô hàng vẫn cần được lưu trữ để phục vụ hoạt động kế toán, đối chiếu và kiểm tra sau thông quan.
Doanh nghiệp nên thực hiện một số công việc sau:
-
Lưu trữ tờ khai hải quan: Bảo quản bản khai đã đăng ký cùng các thông tin phản hồi từ hệ thống.
-
Lưu bộ chứng từ nhập khẩu: Sắp xếp hợp đồng, hóa đơn, vận đơn, phiếu đóng gói, C/O và giấy phép liên quan.
-
Lưu chứng từ thanh toán: Đối chiếu các khoản thanh toán với hợp đồng và hóa đơn của lô hàng.
-
Theo dõi nghĩa vụ thuế: Kiểm tra tình trạng hoàn thành các khoản thuế và nghĩa vụ tài chính liên quan.
Theo Luật Hải quan, người khai hải quan có trách nhiệm lưu giữ hồ sơ hải quan đối với hàng hóa đã được thông quan trong thời hạn 05 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Lưu ý: Doanh nghiệp nên xây dựng hệ thống lưu trữ theo từng lô hàng, phân loại chứng từ rõ ràng và đảm bảo có thể truy xuất khi cần. Đây là cơ sở quan trọng để giải trình thông tin nếu phát sinh yêu cầu kiểm tra sau thông quan.

Lưu ý khi khai báo hải quan: Lưu trữ hồ sơ và chứng từ sau thông quan
Những sai lầm người mới thường gặp khi khai báo hải quan
Bên cạnh việc nắm rõ các lưu ý khi khai báo hải quan, người mới nhập khẩu cũng cần nhận diện những sai lầm phổ biến để chủ động phòng tránh:
|
Sai lầm |
Rủi ro có thể phát sinh |
|
Áp sai mã HS Code |
Khai sai thuế suất hoặc chính sách quản lý mặt hàng |
|
Thiếu hoặc sai chứng từ |
Phải bổ sung hồ sơ, giải trình thông tin |
|
Không kiểm tra chính sách nhập khẩu |
Hàng hóa có thể chưa đáp ứng điều kiện nhập khẩu |
|
Khai sai trị giá tính thuế |
Phát sinh chênh lệch nghĩa vụ thuế và xử lý theo quy định |
|
Không kiểm tra xuất xứ, C/O |
Không đủ căn cứ áp dụng ưu đãi thuế quan |
|
Không lưu trữ hồ sơ |
Khó khăn khi đối chiếu, giải trình hoặc kiểm tra sau thông quan |
Để hạn chế những rủi ro trên, doanh nghiệp nên kiểm tra thông tin hàng hóa và chứng từ ngay từ giai đoạn đặt hàng, thay vì chờ đến khi hàng về Việt Nam mới bắt đầu chuẩn bị thủ tục.
Dịch vụ khai báo hải quan tại OneGate
Đối với doanh nghiệp mới nhập khẩu hoặc chưa có nhiều kinh nghiệm xử lý thủ tục, việc tự thực hiện khai báo hải quan có thể gặp khó khăn khi xác định mã HS Code, kiểm tra chính sách mặt hàng và chuẩn bị hồ sơ.
OneGate cung cấp giải pháp hỗ trợ hoạt động nhập khẩu trên tuyến Trung Quốc - Việt Nam, kết hợp tư vấn thủ tục hải quan và phối hợp vận chuyển hàng hóa. Các hạng mục hỗ trợ tập trung vào:
-
Tư vấn thủ tục nhập khẩu: Hỗ trợ tra cứu mã HS Code, chính sách mặt hàng và các yêu cầu liên quan.
-
Kiểm tra chứng từ: Đối chiếu thông tin và hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ phục vụ khai báo.
-
Hỗ trợ khai báo và thông quan: Phối hợp thực hiện khai báo, theo dõi kết quả phân luồng và xử lý các yêu cầu phát sinh.
-
Kết nối vận chuyển: Hỗ trợ phối hợp vận chuyển và giao nhận hàng hóa từ Trung Quốc về Việt Nam.
Với giải pháp kết hợp giữa khai báo hải quan và vận chuyển, OneGate hướng đến việc giúp doanh nghiệp thuận tiện hơn trong quá trình phối hợp các khâu nhập khẩu, chủ động kiểm soát hồ sơ và tiến độ lô hàng.
Nếu doanh nghiệp đang cần tư vấn thủ tục hoặc tìm kiếm dịch vụ khai báo hải quan hàng Trung Quốc, hãy liên hệ OneGate qua hotline 0931.486.111 để được hỗ trợ theo đặc điểm mặt hàng và nhu cầu nhập khẩu thực tế.

FAQ - Câu hỏi thường gặp về khai báo hải quan
1. Người mới nhập khẩu cần chuẩn bị những giấy tờ gì để khai báo hải quan?
Tùy loại hàng hóa và hình thức nhập khẩu, bộ hồ sơ có thể bao gồm tờ khai hải quan, hóa đơn thương mại, vận đơn, giấy phép nhập khẩu, chứng từ kiểm tra chuyên ngành và giấy chứng nhận xuất xứ nếu có. Doanh nghiệp cần xác định chính xác thành phần hồ sơ theo quy định áp dụng cho từng mặt hàng.
2. Tự khai báo hải quan có khó không?
Người mới vẫn có thể tự khai báo nếu nắm rõ quy định, có đầy đủ chứng từ và hiểu cách sử dụng hệ thống khai báo hải quan điện tử. Tuy nhiên, các vấn đề như xác định mã HS Code, trị giá tính thuế, chính sách mặt hàng và xử lý phân luồng đòi hỏi kiến thức chuyên môn. Doanh nghiệp chưa có kinh nghiệm có thể cân nhắc sử dụng dịch vụ hỗ trợ khai báo hải quan.
3. Khai sai mã HS Code có bị phạt không?
Có thể. Việc khai sai mã HS Code có thể dẫn đến xác định sai nghĩa vụ thuế hoặc vi phạm quy định về khai hải quan. Tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, doanh nghiệp có thể phải khai bổ sung, nộp đủ số thuế còn thiếu và bị xử lý theo quy định pháp luật.
4. Tờ khai hải quan luồng vàng và luồng đỏ khác nhau thế nào?
Tờ khai luồng vàng được kiểm tra hồ sơ, chứng từ liên quan đến lô hàng. Trong khi đó, tờ khai luồng đỏ phải thực hiện cả kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa theo yêu cầu của cơ quan hải quan.
5. Có thể thuê đơn vị dịch vụ khai báo hải quan không?
Có. Doanh nghiệp có thể sử dụng dịch vụ của đại lý làm thủ tục hải quan hoặc đơn vị được ủy quyền phù hợp với quy định để hỗ trợ thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần cung cấp thông tin, chứng từ chính xác và thực hiện các nghĩa vụ thuộc trách nhiệm của mình.
Kết luận
Nắm rõ 7 lưu ý khi khai báo hải quan sẽ giúp người mới nhập khẩu chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ, xác định mã HS Code, kiểm tra chính sách mặt hàng và thực hiện nghĩa vụ thuế. Đặc biệt, với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, doanh nghiệp cần rà soát kỹ thông tin xuất xứ, chứng từ và điều kiện giao hàng để hạn chế sai sót trong quá trình thông quan.
Nếu cần hỗ trợ dịch vụ khai báo hải quan hàng Trung Quốc, doanh nghiệp có thể liên hệ OneGate qua hotline 0931.486.111 để được tư vấn giải pháp phù hợp với nhu cầu nhập khẩu thực tế.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào cho bài viết này. Hãy là người đầu tiên chia sẻ ý kiến!